.
|
xe2x80x9cDe komende jaren versterken we de culturele identiteit van Fryslxc3xa2n met een Culturele Karavaan, xe2x80x9d schrijft de Provincie in xe2x80x9cStrategie van het programma voor Kulturele Haadstxc3xaad. xe2x80x9cIedere twee weken doet de karavaan een dorp ergens in Fryslxc3xa2n aan met als inzet alle verhalen, tradities, eigenaardigheden en specifieke kracht van dat dorp op maatschappelijk, economisch en cultureel gebied voor het voetlicht te brengen. De Culturele Karavaan zal de slagader van de ambitie gaan vormen.xe2x80x9d
|
Overheden en instellingen behoren te faciliteren, niet meer, niet minder, ook als het om de uitvoering van het programma Fryslan Culturele Hoofdstad-2018 gaat. Tot 2013 heeft de provincie Fryslxc3xa2n een budget van 4,8 miljoen Euro, bestemd voor het Frysk Festival. Dat moet de basis leggen voor de show van 2018. Geen bedragen om over naar huis te schrijven.
De zware bezuinigingen voor de jaren na 2011 zullen op hun beurt een extra wissel trekken op een goede financixc3xable onderbouwing van de 2018-plannen. Wim van Krimpen, oud-directeur van het Fries Museum, heeft gedeputeerde Jannewietske de Vries vorig jaar nog laten weten dat ze tussen de 80 en 100 miljoen Euro nodig heeft, wil ze met haar op zich lovenswaardige 2018-ambities succesvol zijn. Kwalitatief succesvol! Als Provincie alleen red je dat dus niet. En op een debacle van het kaliber Guy Coole [Frysk Festival, 2008] zit niemand te wachten.
Meer bestuurlijke samenwerking op cultureel gebied tussen Fryslxc3xa2n en Groningen (-stad) kan het programma voor 2018 de financixc3xable impuls geven die het nodig heeft. Of een dergelijke samenwerking direct tot meer bureaucratie leidt, zoals soms wordt verondersteld, is moeilijk in te schatten. De kans op het genereren van gelden uit sponsoring en particuliere fondsen wordt er in ieder geval aanzienlijk beter op. Een kunstproject als xe2x80x9cWoordenStroomxe2x80x9d (kunst langs de vaarroute Delfzijl-Lemmer) was zonder die gelden waarschijnlijk niet mogelijk geweest.
Het zijn dat soort projecten ook die het 2018-evenement kwaliteit en verdieping kunnen geven. De organisatie en uitvoering ervan vraagt om een beter op elkaar afgestemde culturele infrastructuur. Meer bestuurlijke samenwerking tussen de provincies is daarvoor onontbeerlijk. Gezamenlijke (interregionale) projecten xe2x80x93 een internationaal video- en media-art festival (Ger van Elk, Bas Jan Ader, Jannie Regnerus, Dana Levy), tentoonstellingen over bij voorbeeld de expressionistische schilderkunst (De Ploeg, Die Brucke, Gerrit Benner), de school van Worpswede & de schilders van het landschap in Groningen en Friesland in de eerste helft van de 20e eeuw of een internationaal literatuurfestival, om maar eens wat te noemen xe2x80x93 hebben binnen die omstandigheden een grotere kans op succes.
De vraag is of de Friese cultuurpolitiek oren heeft naar een Culturele Hoofdstad-2018, samen met Groningen (-stad)? Vooralsnog niet, lijkt het. Angst regeert. Angst dat bij zoxe2x80x99n concept het bijzondere, voornamelijk door de taal bepaalde karakter van de provincie ondersneeuwt! Die cultuurpolitiek ziet echter voorbij aan het feit dat de onevenredig grote aandacht voor (het verlies van) de taal bij voortduring [sic] een domper plaatst op de kunst/literatuur an sich. Stop die tot niets leidende taalgelden maar in Tryater, in de literatuur, in kwalitatief goede cultuurjournalistieke media, enz., dan heb je tenminste wat.
Kortom, laat Jannewietske de Vries de vensters werkelijk opengooien, laat de nobele cultuurambtenaren die nu aan het 2018-programma werken eens flink de beest uithangen bij hun collegaxe2x80x99s in Groningen. Dat geeft lucht. Toch zijn het in eerste en laatste instantie de kunstenaars, aan wie het initiatief is, niet de overheid. Die laatste verstaat, te vaak, de kunst van het negeren en/of schofferen van de kunstenaars, zoals ruimschoots bewezen bij de inspraakronden in het cultuurdebat over Fryslxc3xa2n-2018.
14 Reacties
[Onderstaande tekst was, uitgezonderd enkele kleine wijzigingen, ook te lezen op het log van http://www.huubmous.nl/2010/01/19/back-to-the-north/ 18 jan. 2010]
De Kulturele Karavaan, hier en daar op het Provinciehuis spottend de Kul-Kar genoemd, is/wordt onderdeel van het Frysk Festival 2013, een evenement dat de opmaat moet worden voor Fryslxc3xa2n Culturele Hoofdstad 2018. De motor achter de strategie bij al die festiviteiten? De Fryske mienskip, het xe2x80x9cmei-inoar, mei-inoarxe2x80x9d. De Friese culturele notaxe2x80x99s staan er vol van, ook die van de Provincie. Van de kunstenaars wordt verwacht dat ze xe2x80x98dienendxe2x80x99 zijn. Brrr… Bij instituties als Tresoar malen ze daar niet om, integendeel, ze lusten er wel pap van, dergelijke xe2x80x98gemeenschapskunstxe2x80x99. Roep Frysk, roep Mienskip en allerlei Fries nationalistisch bewogen apparatsjik, van Friese literatuurbevorderaars tot en met de Fryske Boekfunctionarissen roepen koekoek!
Maar werkt de institutionele en revisionistische, van bovenaf bepaalde cultuurpolitiek (nog) wel? De inspraakronden waarmee de Friese cultuurgedeputeerde Jannewietske de Vries het afgelopen jaar xe2x80x98furorexe2x80x99 maakte, zijn schijnvertoningen gebleken. Ze blonken uit door een hoog roept-u-maar-gehalte. Ieder zijn zegje, daarna gauw vensters dicht. Niemand thuis. Het veld zelf wordt, zo blijkt, allang niet meer au sxc3xa9rieux genomen. Voorbeeld. Als het bestuur van It Skriuwersboun een gesprek met De Vries aanvraagt om maatregelen te bepleiten m.b.t. de huidige (structurele) malaise in Fries Letterenland, krijgt het nul op het rekest. De Vries vertrouwt blijkbaar liever op de Friese instituten als Tresoar. Het is een van de redenen waarom It Boun overweegt zichzelf op te heffen. Voorzitter Koos Tiemersma: xe2x80x98It soe spitich wxc3xaaze it Boun xc3xbbntbine te moatten.xe2x80x99 (15/01).
Ondanks de inspraakronden n.a.v. van de Cultuurnota 2009 blijken de plannen voor geen meter te leven. Het promotiefilmpje over Fryslan culturele hoofdstad 2018 is op het Net precies 510 x bekeken, 510 keer in vier maanden. [sic] De Vries mag haar z.g. open-venster-politiek voeren, verontrustend blijft dat de door haar zo hartstochtelijk nagejaagde xe2x80x98mei-inoarxe2x80x99-politiek ophoudt zodra de Friese provinciegrenzen in zicht komen. Samenwerking met Groningen-(stad) – eigenlijk zou stad-Bremen erbij getrokken moeten worden – is in het kader van de 2018-show volkomen taboe! Maar zou juist in en met een grensoverschrijdende culturele samenwerkingspolitiek xe2x80x93 hoeveel uit Friesland afkomstige schrijvers en kunstenaars leven en werken in Groningen en omgekeerd xe2x80x93 de kunst in Friesland niet beter af zijn? Genoeg voorbeelden die voor een dergelijke aanpak doen pleiten, denk aan het hier reeds genoemde, succesvolle, interdisciplinair vormgegeven project xe2x80x98Woordenstroomxe2x80x99 (kunst langs de vaarweg Lemmer-Delfszijl), dat (inter)nationaal aandacht trok.
Het is, kortom, de hoogste tijd om het taboe op een interregionale culturele samenwerking voor 2018 open te breken. Fryslxc3xa2n, Groningen (-stad) en Bremen – als culturele regio kunnen ze zich samen op een krachtige manier aan de rest van Europa presenteren. Aan de provincie Fryslxc3xa2n de kunst om de angst te laten varen dat binnen zoxe2x80x99n concept het verregaand door de taal bepaalde karakter van de cultuur ondersneeuwt! Het roer kan om, het roer moet om. Want voor je het weet zit je bij de huidige provinciale cultuurpolitiek, waarin de taal(bevordering) in verhouding tot de kunst zelf onevenredig veel aandacht krijgt, voorgoed opgescheept met het ressentiment van de nieuw ordentelijke, voorbipse Heimatkunst van de Gerrit Bretelers en andere, door nostalgie gedreven vormen van Fryske boerenbedrogkunst. Oftewel: who is afraid of the North?
31 Reacties
